De Amazonerivier
Net zoals de regenwouden in Zuid-Amerika wel eens als ‘de longen van de wereld’ worden geafficheerd, zou men de Amazonerivier de naam ‘aorta van het water’ kunnen meegeven. Immers, meer dan twintig procent van al het natuurlijke zoetwater op aarde bevindt zich in deze kolossale stroom. Het zorgt ervoor dat de Amazone met afstand de meest waterrijke rivier ter wereld is. Verder heeft recent onderzoek aangetoond dat de Amazonerivier zich met zijn lengte van 6800 kilometer tevens de langste waterweg op onze planeet mag noemen, een eer die tot voor kort nog voor de Nijl was weggelegd.
De Amazonerivier
Het belangrijkste voor u als cruiseboot-reiziger is echter dat de enorme watermassa van de Amazone, in combinatie met een betoverende jungleomgeving en de aanwezigheid van de meest exotische diersoorten, ervoor zorgt dat een vaartocht door deze rivier aanvoelt als een paradijselijk sprookje. Het schouwspel dat zich ín, op en naast het water afspeelt, is namelijk simpelweg uniek. Al met al is cruisen over de Amazonerivier een belevenis die u zonder twijfel heel wat onvergetelijke momenten zal laten beleven.
Geografie
Het Andesgebergte
De Amazonerivier ligt in zijn geheel in Zuid-Amerika. De waterweg ontspringt op ruim vijf kilometer hoogte in het Peruaanse Andesgebergte uit een gletsjer. Het startpunt van de Amazone ligt volgens de laatste metingen in het zuiden van Peru, hoewel voorheen werd aangenomen dat de rivier in het noorden van dat land begon. Het is evenwel een vergefelijk misverstand, aangezien de expeditie die de nieuwe bron lokaliseerde veertien dagen door de ijzige kou moest reizen in uiterst onherbergzaam gebied om tot hun schokkende vondst te komen.
Iets dat wel al eeuwenlang duidelijk is, is dat de Amazonerivier na zijn Peruaanse startpunt gezelschap krijgt van tientallen andere rivieren voordat hij in Brazilië is aanbeland. Door al deze bijgevoegde vertakkingen is de Amazone dan inmiddels uitgegroeid tot een werkelijk reusachtige waterstroom, die tijdens regentijden zelfs kan uitdijen tot een breedte van veertig kilometer. Het is een waar natuurwonder, dat u moet zien om te geloven.
Moerasland in het Amazonegebied
Het omringende gebied van de Amazonerivier (ook wel het Braziliaanse laagland of het Amazonebekken genoemd) kent door de aanwezigheid van zó veel water gedurende het hele jaar door overigens een sterke moerasvorming. Sommige delen van dit zompige moerasland kunnen zelfs de grootte van de Benelux aannemen.
Uiteindelijk vindt de Amazonerivier zijn eindstation in de Atlantische Oceaan aan de kustlijn van Brazilië. Daar is in de loop van miljoenen jaren - door de enorme wateruitstoot van de rivier - een geul op de oceaanbodem uitgesleten van enkele honderden kilometers lengte. Een grappig gegeven hierbij is dat het kenmerkende geelkleurige water van de Amazone te onderscheiden blijft van gewoon zeewater tot op een afstand van circa 300 van de kust.
Flora en Fauna
Een papegaai
De Amazonerivier wordt voor het overgrote deel van zijn stroomgebied omringd door het Amazonebekken. Een belangrijk onderdeel van dit uitgestrekte laagland is het Amazoneregenwoud, het grootste tropische regenwoud op aarde. De biodiversiteit in dit oerbos is gigantisch: het telt niet minder dan 300.000 (exotische) plantensoorten, alsook een grote variëteit aan tropische diersoorten.
De Amazonerivier biedt een habitat aan meer dan 3000 zeldzame waterdieren, waaronder twee typen rivierdolfijnen, de reuzenotter, schildpadden en alligators. Voor cruisetoeristen is deze bonte beestenboel natuurlijk een uiterst interessant gegeven, vooral omdat veel van de dieren van zeer dichtbij in hun natuurlijke leefomgeving te bezichtigen zijn. Zo kunt u (als u mazzel heeft) tijdens een cruisetocht gedurende het regenseizoen onder andere roze dolfijnen zien zwemmen en jagen.
Rivierdolfijn in de Amazone
Het zal geen verassing zijn dat er ook veel vreemde en speciale dier- en plantensoorten voorkomen in het tropische regenwoud van het Amazonebekken. Zo groeit er onder andere een waterlelie met een diameter van twee meter, die daarmee de grootste bloem op aarde is. Ook leven er mini-aapjes van ongeveer 130 gram en insecten die groter zijn dan een honkbal, zoals de immense Caranguejeira-spin.
Een aapje in de jungle van de Amazone
Iets dat overigens al even exotisch is als alle weelderige flora en fauna rondom de Amazonerivier, is de manier waarop de waterweg aan zijn naam gekomen is. Toen de Spaanse ontdekkingsreiziger Francisco de Orellana in 1541 de rivier afvoer, dacht hij op een bepaald moment dat de krijgers die hem en zijn manschappen met vergiftigde pijlen bestookten halfnaakte vrouwen waren. In zijn reisverslag noemde De Orrellano deze dames ‘Amazonen’, naar het gelijknamige volk uit de Griekse mythologie. Bij zijn terugkeer in Spanje werd vervolgens de naam Amazonerivier officieel in gebruik genomen.
Zelf hoeft u zich tijdens een cruise over de Amazone trouwens geen zorgen te maken over eventuele hinderlagen van pijltjesschietende vrouwen. Sinds De Orrellano’s tocht is er namelijk (helaas?) niets meer van de originele naamgevers van de rivier vernomen.
Geschreven door Willem van der Meulen
