Cruise naar de poolzomer in Antarctica
Satellietfoto Antarctica
Een cruise naar Antarctica is niet voor iedereen weggelegd. Wie dit nog grotendeels ongerepte en ijzige stukje aarde wil bezoeken, moet er in de eerste plaats een reis naar Argentinië, Australië of Nieuw-Zeeland voor over hebben. Vanuit die landen vertrekken de meeste cruisetrips naar de Zuidpool, waar Antarctica als schiereiland deel van uitmaakt. Deze tussenstop en de specifieke vereisten en regels voor de cruiseschepen zelf maken dat het geheel niet goedkoop uitvalt en dus niet binnen ieders budget zal passen. Ten slotte is er nog de factor tijd. Een cruise naar Antarctica is in de regel alleen mogelijk in de periode november - maart, de poolzomer. Daarna verblijven in het gebied alleen de dieren en een kleine duizend wetenschappers. Wie al deze obstakels weet te overwinnen, is hoe dan ook verzekerd van de trip van zijn leven.
Enkele geografische en historische gegevens
Antarctica is onderdeel van de Zuidpool en ligt ten zuiden van Vuurplaat, Argentinië. Het is een beschermd gebied dankzij het Antarctica verdrag uit 1959. Dit verdrag stelt dat geen van de landen die vanuit historisch perspectief een claim leggen op het gebied (o.a. Noorwegen, Groot-Brittannië, Frankrijk en Argentinië), bijvoorbeeld om er op zoek te gaan naar grondstoffen, hun aanspraken mogen uitvoeren. De enige toegestane economische activiteiten die er plaatsvinden, zijn het toerisme en de visserij. Dit ook onder strikte voorwaarden.
Antarctica is het koudste plekje op aarde. De laagste officieel gemeten temperatuur ooit was - 88 graden Celsius. Het dikste ijs is minstens 100.000 jaar oud. Alhoewel de Zuidpool pas in 1773 als continent werd ontdekt door James Cook, Antarctica zelf kreeg hij niet in zijn vizier, waren het de oude Grieken die beredeneerden dat er zoiets als Antarctica moest bestaan. Dit deden zij aan de hand van de sterrenhemel. De oude Grieken kenden al de meest noordelijke ster aan de sterrenhemel, de Grote Beer oftewel Arktos in het Grieks. Logischerwijs zou er dan ook een zuidelijk gebied moeten zijn, Ant-Arktos. Zelf zijn ze er nooit naar op zoek gegaan.
In de 19e eeuw vonden wel met regelmaat expedities naar Antarctica plaats. De beroemdste daarvan is die van de Belgische ontdekkingsreiziger Adriaen de Gerlache die tijdens een wetenschappelijke expeditie in 1898 vast kwam te zitten in het ijs. Hij en zijn bemanning moesten daardoor overwinteren in Antarctica alvorens ze tijdens de poolzomer het gebied weer konden verlaten.
De cruise
Spoor van een ijsbreker
Het is niet vanzelfsprekend om een cruise naar Antarctica te maken. Zoals eerder vermeld, is dat alleen mogelijk tijdens de poolzomer die loopt van november tot maart. Ook dan dienen de schepen te beschikken over ijsbrekers. De meeste cruiseschepen kunnen tussen de 45 en 280 passagiers aan boord hebben, maar er zijn er ook die tot 980 passagiers vervoeren. Deze bieden echter meestal alleen sightseeing cruises zonder de mogelijkheid aan land te gaan. De gemiddelde duur van een cruise naar Antarctica ligt tussen de 10 en 21 dagen en een cruise kost minimaal 3.000 euro, waarbij natuurlijk geldt: hoe luxueuzer het schip en hoe uitgebreider het programma, hoe duurder. De prijs kan dan ook makkelijk oplopen tot 10.000 euro voor een cruise van 10 tot 14 dagen.
Zondsondergang in Antarctica
De meeste cruises vertrekken vanuit Argentinië. Ook andere Zuid-Amerikaanse havens zijn mogelijke vertrekpunten. Deze cruises zijn over het algemeen het efficiëntst wat de verhouding reistijd - kosten betreft. Wie een cruise boekt vanuit bijvoorbeeld Australië of Nieuw-Zeeland moet er attent op zijn dat dit de langduriger en dus duurdere cruises zijn.
Tijdens de cruise is er niet per definitie entertainment aan boord. Verwacht zeker geen schepen met een grote bioscoop of een casino. Om de reizigers bezig te houden en te informeren, vinden wel op regelmatige tijdstippen lezingen plaats over het leven op Antarctica. Er bestaan regels voor cruisevaarten naar Antarctica, bijvoorbeeld over de grootte van het schip en de regel dat slechts maximaal 100 passagiers waar dan ook op Antarctica tegelijk aan land mogen. Deze regels zijn opgesteld door de International Association of Antarctic Tour Operators (IAATO), een organisatie waarbij de meeste Antarctica-cruiseorganisaties zijn aangesloten. Let er vooral op dat u een reis boekt bij een organisatie die inderdaad lid is van IAATO.
Overigens is het niet zo dat iedereen zomaar een cruise naar Antarctica kan organiseren. Om het milieu en de dieren te beschermen tegen vervuiling en massatoerisme hebben cruiseorganisatoren een vergunning nodig. De passagiers hoeven geen apart visum te hebben voor Antarctica, wel voor de landen waar de cruise eventueel een tussenstop maakt.
De dierenwereld
Keizerpenguïns in Antarctica
Antarctica telt verschillende soorten dieren, grote en kleine. Walvissen, robben en pinguïns zijn de meest bekende. Maar, er zwemmen bijvoorbeeld ook vissen rond die goed bestand zijn tegen de ijskoude watertemperatuur, die tot - 1,5 graad kan bedragen. Een opvallend aspect bij deze vissen is dat ze dubbel zo oud worden als hun soortgenoten die elders rondzwemmen. Sommige halen de leeftijd van 31 jaar.
Op Antarctica leven zeven soorten pinguïns. De naam pinguïn komt van hun laag onderhuids vet, pinguigo genaamd. De pinguïns zijn zeer goed in staat de extreme Antarctische koude te overleven. Hun verenkleed laat bijvoorbeeld geen water door. Onder hun veren zit een laagje dons en ze beschikken over een dikke vetlaag dat dient als reservevoedsel.
Zestig procent van alle robben en oorrobben ter wereld leeft in Antarctica. Sommige soorten waren bijna uitgestorven vanwege de grootschalige jacht op hen. Tegenwoordig genieten ze bescherming van de 'Convention for the Conservation of Antarctic Seals'. Slechts een beperkt aantal robben mag worden gevangen voor wetenschappelijk onderzoek. De robben onderscheiden zich vooral van de walvissen doordat ze zich zowel in het water als op land thuis voelen.
Klein cruiseschip in Antarctica
Bewust gedrag geboden
Ook op Antarctica zijn de invloeden van de klimaatsveranderingen merkbaar. Het ijs brokkelt af en hoe gek het ook klinkt, de temperatuur stijgt er. Welke gevolgen de opwarming van de aarde precies kan gaan hebben voor dit deel van de wereld is een van de zaken waar wetenschappers ter plekke onderzoek naar doen. Juist, omdat het de laatste plek op aarde is die nog niet massaal door de mens is geëxploiteerd, is het belangrijk dat het ook nu niet te veel te lijden krijgt onder de aanwezigheid van diezelfde mens. Een cruise naar Antarctica maak je daarom in het volle bewustzijn dat voorzichtigheid en respect voor de natuur geboden is.
Geschreven door Johan Peters
